Po godzinach z MANDRAS – odcinek 35: „Jeszcze go nie otworzyłeś, a już Ci się podoba. Dlaczego lubimy zapakowane prezenty?”

Zwykły przedmiot nagle staje się prezentem

Wyobraź sobie kubek stojący na stole.

To po prostu kubek.

Teraz włóż go do pudełka, zawiń w papier, przewiąż wstążką i połóż pod choinką.

Fizycznie w środku nadal znajduje się dokładnie ten sam kubek. Ale znaczenie całej sytuacji zmienia się całkowicie.

Badacze zajmujący się zwyczajami związanymi z obdarowywaniem zwracają uwagę, że opakowanie pomaga nadać przedmiotowi nową rolę: oddziela go od codzienności i symbolicznie zamienia w prezent.

Najlepsza część prezentu może zacząć się przed jego otwarciem

Zapakowany prezent tworzy małą lukę pomiędzy pytaniem…

…a odpowiedzią.

I właśnie w tej luce dzieje się całkiem sporo.

Patrzymy na wielkość pudełka. Oceniamy jego ciężar. Zastanawiamy się, czy przypadkiem trzy tygodnie temu nie powiedzieliśmy komuś mimochodem:

Mózg zaczyna tworzyć scenariusze.

Dzięki temu prezent nie jest tylko rzeczą. Przez chwilę staje się zagadką do rozwiązania.

Samo otwieranie pudełka też może sprawiać przyjemność

Naukowcy badali nawet coś, co większość z nas zna bez laboratorium: dlaczego tak przyjemnie jest coś otwierać.

W eksperymentach zauważano, że proces otwierania pudełka może wywoływać pozytywne odczucia nawet wtedy, gdy zawartość nie jest już wielką tajemnicą.

I nagle fenomen filmów typu unboxing przestaje być aż tak dziwny.

Skoro lubimy rozpakowywać swoje rzeczy, dlaczego oglądamy, jak robią to inni?

Internet zrobił z otwierania pudełek osobny gatunek.

Telefony, konsole, kosmetyki, zabawki, buty, zegarki — właściwie wszystko można dziś „unboxować”.

A my nadal oglądamy.

Jednym z powodów może być to, że widz niejako uczestniczy w doświadczeniu odkrywania, nawet jeśli pudełko otwiera ktoś po drugiej stronie ekranu.

A teraz niespodzianka: idealnie zapakowany prezent może mieć wadę

Tu robi się naprawdę ciekawie.

Intuicja podpowiada:

Tymczasem badania nad zachowaniami odbiorców pokazały bardziej przewrotny efekt.

Przy prezentach otrzymywanych od bliskiej osoby bardzo staranne opakowanie może podnieść oczekiwania wobec zawartości.

A im wyżej ustawimy poprzeczkę przed otwarciem, tym trudniej temu, co znajduje się w środku, ją przeskoczyć.

Czyli jeśli po godzinie walki z papierem prezent nadal wygląda trochę jak ziemniak owinięty w świąteczny wzór…

…być może właśnie zastosowałeś zaawansowaną psychologię oczekiwań.

Ale wszystko zależy też od tego, kto daje prezent

Co jeszcze ciekawsze, wygląd opakowania możemy odbierać inaczej w zależności od relacji z osobą, która wręcza prezent.

Jeśli prezent pochodzi od kogoś, kogo znamy słabiej — współpracownika, sąsiada czy dalszego znajomego — bardzo staranne przygotowanie może zostać odebrane jako sygnał:

Wtedy wygląd opakowania mówi nam nie tylko coś o prezencie, lecz również o relacji.

Dający i obdarowany nie zawsze patrzą na prezent tak samo

Osoba kupująca prezent często koncentruje się na momencie wręczenia.

Chce zaskoczenia. Efektu „wow”. Uśmiechu po otwarciu.

Osoba obdarowana częściej myśli również o tym, co będzie później:

Dlatego spektakularna niespodzianka nie zawsze wygrywa z rzeczą, o którą ktoś po prostu wcześniej poprosił.

Opakowanie tworzy mały rytuał

Jest jeszcze coś, czego trudno zmierzyć kalkulatorem.

Gdy ten sam przedmiot podamy komuś bez opakowania, wszystkie te etapy znikają.

Zostaje rzecz.

Opakowanie dodaje natomiast chwilę pomiędzy „mam coś dla Ciebie” a „oto co to jest”.

5 rzeczy, które warto zapamiętać przed kolejnym prezentem

Pytania, które nasunęły się nam przy okazji